Täzelikler

Köpçülikleýin ekologiýa çäreleri Watanymyzyň gülläp ösmegine goşantdyr

09.05.2021
C1e221d43012c71ebc9663ab02cbaeb5d2db0e189d9785ea6378dd79dc321222
Aşgabat şäheriniň häkimligi we jemgyýetçilik guramalary paýtagtymyzda 10 — 25-nji maý günlerinde ekologik çäräni gura...

Türkmenistana Hytaýyň “CoronaVac” sanjymy getirildi

09.05.2021
4e930568c71155e976d2a40d46e4886ba6db1b2475707b48e599122411c0e008
Şu gün COVID-19 ýiti ýokanç keseline garşy Hytaýyň «Sinovac» kompaniýasy tarapyndan işlenilip taýýarlanylan “CoronaVa...

Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow watandaşlarymyzy Ýeňiş Güni bilen gutlady

09.05.2021
C277a4a75fc0e7c64218f8874d28296bb76274fb35d30e9dc070f2fc17566f92
Eziz halkym! Hormatly uruş weteranlary! Sizi 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 7...

Türkmenistanyň Prezidentiniň we Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygynyň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik

06.05.2021
C277a4a75fc0e7c64218f8874d28296bb76274fb35d30e9dc070f2fc17566f92
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň arasy...

Türkmen talyplary halkara internet-olimpiadada 31 sany altyn medal gazandylar

04.05.2021
2a0f00557508678b262f77fc7846440967bdf4a6d0743c9fd7403e5b51ed636b
31 ýeňiji we 95 baýrakçy – bular Türkmenistanyň wekilleriniň Powolžýäniň Döwlet tehnologik uniwersiteti (Ýoşkar-Ola ş...

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

30.04.2021
F68d232e8efc2031496f2358ac3e51dfda515bfa5922efa7537080a909178490
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly nobatdaky mejlisini...

Türkmenistanyň wekiliýeti Ýewraziýa hökümetara geňeşiniň mejlisine gatnaşdy

30.04.2021
D66d542b693b0d3ccf237c99c0c9df17c8926960beab1ac7243c7824f2a53f3c
Türkmenistanyň Prezidentiniň tabşyrygy boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ýokary gözegçilik edaras...

TOPH gazgeçirijiniň owgan böleginiň howpsuzlygynyň esasy Şertlerine gol çekildi

16.04.2021
25359a351c0dc37c89db7e58567bc8e192966c9bb6bae53d1fdc1b09799a5e0d  1
Türkmenistanyň we Owganystanyň wekilleri Kabul şäherinde Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan (TOPH) gaz geçiri...



HALKYŇ BÄHBITLERINDEN UGUR ALYP, TÄZE MENZILLERE TARAP



Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 2020-nji ýylyň 14-nji awgustynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen mejlisinde şu ýylyň 7 aýynyň dowamynda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşinde gazanylan netijeler, şeýle-de dünýä ykdysadyýetindäki amatsyz ýagdaýlaryň milli ykdysadyýetimize täsirini ýetirýän şertlerinde ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak babatda öňde duran wezipeler ara alnyp maslahatlaşyldy. Hökümet mejlisinde halkyň abadan durmuşyny üpjün etmek wezipesinden ugur alyp, milli ykdysadyýetimizi döwrebap ösdürmek barada hormatly Prezidentimiziň beren anyk tabşyryklary häzirki çylşyrymly döwürde hem adam baradaky aladanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolmagynda galýandygyny görkezýär.

Şu ýylyň 7 aýynda jemi içerki önümiň ösüşiniň 5,7 göterim üpjün edilmegi ýurdumyzyň ykdysady pudaklarynyň ösüş strategiýalarynyň dogry kesgitlenendiginden we işleriniň netijeli guralandygyndan habar berýär. Bu makroykdysady görkeziji milli ykdysadyýetiň häzirki zaman ýagdaýyny häsiýetlendirýär, şol bir wagtda ol köp dünýä ýurtlarynyň ykdysady ösüşine ýaramaz täsirini ýetirýän maliýe-ykdysady çökgünligiň dowam edýän häzirki döwründe hem ýurdumyzda iri durmuş özgertmelerini amala aşyrmak üçin amatly şertleri döredýär.

Ykdysady ulgamyň hemişe özgerişliklere sezewar bolmagy kanunalaýyk ýagdaýdyr. Şunda wagt bu özgerişlikleriň häsiýetini kesgitleýän wajyp sebäpleriň biri bolup durýar. Täze hadysalara öz wagtynda düşünmek, seslenmek hem-de degişli çözgütleri kabul etmek köp babatda olaryň döredýän mümkinçiliklerini ösüşiň hatyrasyna ýerlikli ulanmaga, ýaramaz täsirleriniň bolsa öňüniň alynmagyna şert döredýär. Geçirilen Hökümet mejlisinde hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzda çig maly gaýtadan işlemek boýunça täze zawodlary gurmagyň zerurdygyna ünsi çekmegi, şeýle-de ozalky hereket edýän kärhanalary döwrebaplaşdyrmak, gaýtadan enjamlaşdyrmak meselelerine möhüm ähmiýet bermegi daşary amatsyz şertleriň milli ykdysady ulgama ýetirýän oňaýsyz täsirini peseltmäge mümkinçilik berýän çözgüt bolup durýar. Ykdysady nukdaýnazardan baha berlende, täze önümçilik kuwwatlyklarynyň işe girizilmegi, bir tarapdan, ýurdumyzda öndürilýän önümleriň möçberiniň artmagyna getirýän bolsa, beýleki tarapdan, ol täze iş orunlarynyň döredilmeginde özüniň aýdyň beýanyny tapýar. Döredilýän täze iş orunlarynyň, öz gezeginde, ilatyň maddy hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagyna täsirini ýetirmegi döwlet derejesinde kabul edilýän şeýle ykdysady çözgütleriň durmuş netijeliliginiň ýokarydygyny alamatlandyrýar.

Häzirki döwürde dünýä ykdysadyýetiniň ösüşi ykdysady işiň bir görnüşi hökmünde telekeçiligiň geriminiň giňelmegi bilen häsiýetlendirilýär. Bu ösüş meýli türkmen ykdysadyýetine hem mahsusdyr. Şunuň bilen baglylykda, mejlisde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine gysga wagtda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri ýurdumyzyň içinde öndürýän kiçi, orta we iri telekeçilik kärhanalaryny gurmagyň we guramagyň maksatnamasyny işläp taýýarlamak barada döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklary ykdysadyýeti döwrüň talaplaryndan ugur alyp ösdürmekde telekeçilik düzüminiň uly mümkinçilikleriniň bardygyny tassyklaýar. Döwletimiziň import strategiýasyny amala aşyrmakda telekeçilige möhüm ähmiýet berilmegini birnäçe sebäpler bilen delillendirip bolar. Birinjiden, häzirki döwürde hususy kärhanalar ýurdumyzda jemi hereket edýän kärhanalaryň dörtden üç bölegini düzýär. Bu statistik maglumat hususyýetçilik ulgamynyň täze gymmaty döretmekde egsilmez çeşmedigini, ýurdumyzyň ykdysady garaşsyzlygyny üpjün etmegiň netijeli ýoly bolan bu syýasaty üstünlikli amala aşyrmakda onuň kuwwatly güýç bolup durýandygyny görkezýär. Ikinjiden, telekeçilik işi özüniň içki mazmuny boýunça ykdysadyýetde bolup geçýän özgerişliklere çalt seslenmek we tiz uýgunlaşmak häsiýeti bilen tapawutlanýar. Hut şu aýratynlyklar importyň ornuny çalyşýan önümçilikleri gysga wagtda döretmäge mümkinçilik bermek bilen, ol ýurdumyzyň içinde öndürilýän önümleriň möçberiniň artmagyny şertlendirýär. Ahyrky netijede, şeýle çäreleriň durmuşa geçirilmegi goşulan gymmaty ýokary bolan önümleriň täze görnüşlerini özleşdirmegiň hasabyna milli önümleriň bäsdeşlige ukyplylygynyň artmagyna getirýär.

Tejribeden belli bolşy ýaly, ykdysadyýet durmuş ulgamynyň maddy binýady bolup durýar. Bu binýat näçe berk boldugyça, düýpli durmuş özgertmelerini amala aşyrmak üçin mümkinçilikler şonça-da köpdür. Munuň şeýledigine häzirki durmuş hakykaty aňryýany bilen şaýatlyk edýär. “Döwlet adam üçindir!” diýen şygary özüne baş ýörelge edinen ýurdumyzyň durmuş syýasatynda ilatyň girdejileriniň yzygiderli artdyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilýär. Zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp we diňleýji haklary ilatyň girdejileriniň esasy çeşmeleri bolup, olaryň Döwlet býujetiniň I derejesindäki goralýan maddalar diýlip kesgitlenmegi hem ilatyň girdejilerini döwlet tarapyndan kepillendirmek meselesiniň näderejede wajypdygyny we bu ugurda anyk işleriň amala aşyrylýandygyny görkezýär. Olaryň öz wagtynda maliýeleşdirilmegi bolsa, ykdysady pudaklaryň sazlaşykly ösüşini we sagdyn hereket edýändigini alamatlandyrýar. Şu ýylyň 7 aýynyň dowamynda ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda halkyň maddy hal-ýagdaýynyň gowulanmagyna göni täsirini ýetirýän görkezijiniň, ýagny ortaça aýlyk zähmet hakynyň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 10,5 göterim ýokarlanmagy hem oýlanyşykly alnyp barylýan ykdysady syýasatyň oňyn netijelerinden habar berýär. Mundan başga-da, ýurdumyzda pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberleriniň yzygiderli ýokarlanmagyny hem şeýle netijeleriň hatarynda görkezmek bolar.

Islendik jemgyýetiň ösen derejesi tutuş halkyň ýaşaýyş derejesi, hususan-da, onuň durmuş taýdan goraglylygyny ýokarlandyrmak, şol sanda durmuş taýdan gowşak goralan gatlaklaryň, ýagny çagalaryň, ýaşlaryň, ýaş eneleriň we garrylaryň durmuş üpjünçiliginiň döwlet tarapyndan kepillendirilişiniň ýagdaýy bilen kesgitlenilýär. Ýurdumyzda bazar gatnaşyklarynyň giňden ýaýbaňlanmagy bilen, durmuş üpjünçiligi we ilaty durmuş taýdan goramak meseleleri adam baradaky aladanyň sütünleýin meseleleri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda durmuşa geçirilýän oňyn özgertmeler raýatlaryň durmuş üpjünçiliginiň pugtalanmagyna ýardam berýär.

ХХI asyr sanly tehnologiýalaryň ösen döwri hasaplanýar. Ykdysadyýeti sanlylaşdyrmak işi bu gün dünýäniň ähli ýurtlary, şol sanda biziň ýurdumyz üçin hem häsiýetli bolup, onuň ösdürilmegine hormatly Prezidentimiz tarapyndan uly ähmiýet berilýär. 2018-nji ýylyň 30-njy noýabrynda “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynyň” tassyklanmagy ýurdumyzyň önümçilik pudaklarynda, şeýle-de hyzmatlar bazarynda sanly ulgamyň giňden ornaşdyrylmagy üçin täze mümkinçilikleri açdy. Hususan-da, häzirki döwürde ýurdumyzda pensiýalary we döwlet kömek pullaryny tölemekde sanly tehnologiýalaryň döredýän artykmaçlyklaryndan giňden peýdalanylýandygy aýratyn bellärliklidir. Girdejileriň bu görnüşlerini alýan raýatlarymyzyň aglaba bölegi bilen hasaplaşyklaryň nagt däl görnüşde amala aşyrylmagy ýurdumyzda ilata edilýän sanly hyzmatlaryň geriminiň barha giňelýändiginiň, halk köpçüligi üçin ýokary amatlyklary üpjün edýän nagt däl hasaplaşyklaryň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça netijeli çäreleriň amala aşyrylýandygynyň subutnamasydyr.



Maýagözel BABAÝEWA,
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak
ministrliginiň Zähmet gory we iş üpjünçilik müdirliginiň başlygy,
ykdysady ylymlaryň kandidaty.



«Türkmenistan» gazeti, № 207 (29801). 17.08.2020ý.