Täzelikler

Türkmenistanyň Prezidenti sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi

26.07.2021
27 07 1
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Oňa Ministrler Kab...

Türkmenistanly mekdep okuwçylarynyň halkara matematika olimpiadasynda gazanan üstünligi

26.07.2021
23b1ab5dafbb5ec4c41394d51db1c5a92a97ab4621657ad38aee2a348ce9c227
Türkmenistanly mekdep okuwçylary – Nagym Taňrygulyýew, Muhammetmyrat Goçmyradow, Jennet Zamanowa dagy 14-nji iýuldan ...

Türkmenistan «Russiýa – Yslam dünýäsi: KazanSummit 2021» sammitine gatnaşar

20.07.2021
5b423f5596e96e74e7d18616ee82a2e69f0754d7327f054e632120c5d076f942
28 – 30-njy iýulda Tatarystan Respublikasynda «Russiýa – Yslam dünýäsi: KazanSummit 2021» atly XII halkara ykdysady s...

Milli Liderimiziň amala aşyrýan «Açyk gapylar» syýasatynyň ugry bilen

15.07.2021
Ecc235896ac7848f53ce5916bd3c14a89f6986ffb6123b31c972bb90f0aa1166
Türkmenistanyň Prezidentiniň Buýrugyna laýyklykda, «Merkezi we Günorta Aziýa: sebit özara baglanyşygy. Şertler we müm...

Merkezi we Günorta Aziýa ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň geljegini Daşkentde geçiriljek konferensiýa gatnaşyjylar ara alyp maslahatlaşarlar

14.07.2021
8ae887b6fd1727e0adf0260caec25c2236181e96986c03a6c13795fa4f4935af
Iýul aýynyň 15-16-synda Daşkentde geçiriljek “Merkezi we Günorta Aziýa: sebitleýin özara gatnaşyk. Kynçylyklar we müm...

Türkmen-hytaý gatnaşyklary berkeýär

13.07.2021
8c128f19b55223883e7e34d248ba27cfcb44f6c6c76a0176062fb55fc43f6ec1
Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredowyň Hytaý Halk Respublikasynyň Daşary işler ministri Wan I bilen duşuşyg...

Benziniň dünýädäki orny

08.07.2021
63451a1e642dfabd7ea7bc661fc10279f219a2f3426f01fe4d82dca23e2c226c
Dünýä ýurtlarynda benziniň bahasy barada maglumat çap edýän ýörite saýtlar Türkmenistanda oktan derejesi 95 bolan ben...

Hormatly Prezidentimiz “Arkadag” myhmanhanasynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy

29.06.2021
P 003
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gün-günden gözelleşýän ak mermerli paýtagtymyzyň ajaýyp künje...
  • Image
  • Image



ABADAN GELJEGI ÜPJÜN ETMEGIŇ MÖHÜM ŞERTI


Image

Türkmen Bitaraplygynyň çärýek asyrlyk tejribesi geçilen menzillere ser salmaga, bu döwürde gazanylan netijelere ösüşleriň, özgerişleriň nukdaýnazaryndan baha bermäge mümkinçilik berýär. 12-nji dekabrda paýtagtymyzda geçirilen «Bitaraplyk syýasaty we onuň halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekdäki ähmiýeti» atly halkara maslahat, ine, hut şu babatda täze sepgidi alamatlandyrdy. Hormatly Prezidentimiz halkara ýubileý maslahatda çuň mazmunly çykyş edip, ýurdumyzyň Bitaraplyk derejesiniň 25 ýylynyň içinde daşary syýasatymyzda ýetilen sepgitlere we gazanylan üstünliklere syn berdi, onuň binýatlaýyn ýörelgeleriniň milli bähbitleri üpjün etmek bilen bir hatarda, ählumumy derejede parahatçylygy we durnukly ösüşi pugtalandyrmaga goşýan ägirt uly goşandyny anyk işlerdir başlangyçlaryň mysalynda açyp görkezdi.

Watamyzyň hemişelik Bitaraplygynyň söhratly senesi mynasybetli, halkymyza ajaýyp toý sowgady bolan «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» atly kitabynda milli Liderimiz: «Eger-de milletiň erkana we özerkli ýaşaýşyny bürgüt hem laçyn guşlaryň öz dünýäsinde erkana, parahat ýaýnaýşyna meňzetsek, olar şunda öz goşa ganatlaryna daýandyrýarlar. Şeýlelikde, çeper dil bilen aýtsam, Garaşsyzlyk hem Bitaraplyk türkmen döwletliliginiň goşa ganatydyr!» diýip, örän jaýdar belleýär. Şunuň bilen baglylykda, ilki bilen, döwlet berkararlygyny berkitmekde türkmen Bitaraplygynyň taryhy ähmiýeti hakynda durlup geçilse, maksadalaýyk bolar.

Ýurt garaşsyzlygynyň ilkinji ýyllarynda sebitde kemala gelen geosyýasy we geoykdysady ýagdaý özüniň çylşyrymly häsiýeti bilen tapawutlanýardy. Bu ýagdaý ýurdumyzyň syýasy garaşsyzlygyny pugtalandyrmak we ykdysady özbaşdaklygyny üpjün etmek meselesini gün tertibiniň ileri tutulýan ugruna öwrüpdi. Beýleki halklar bilen gatnaşyklarda parahatçylyk söýüjiligi we hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerini hemişelik ýol-ýörelge edinen türkmen halky taryhyň bu öwrüminde hem parahatçylykly ösüş ýoluny – hemişelik Bitaraplygy saýlady. Geçilen 25 ýyllyk menzil şol döwürde saýlanyp alnan bu ýoluň dogry syýasy çözgüt bolandyny aňryýany bilen tassyklap, ol ýurdumyzyň geljekki ösüş ugruny kesgitledi. Bu gün Bitaraplyk, hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, türkmen döwletiniň we halkynyň beýik üstünligidir. Onuň ägirt uly halkara ähmiýetiniň bardygyny häzirki durmuş hakykaty doly tassyklaýar.

2015-nji ýylyň 3-nji iýunynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnama bilen Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk derejesini ikinji gezek tassyklamagy, hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen, 2017-nji ýylyň 2-nji fewralynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisinde 12-nji dekabry «Halkara Bitarapyk güni» diýip yglan etmek hakynda Kararnamany biragyzdan kabul etmegi dünýä bileleşiginiň döwletimiziň Bitaraplyk daşary syýasat ugruna ýokary baha berýändiginiň aýdyň subutnamasy boldy. Häzirki wagtda 149 döwlet bilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýmagy, 50-ä golaý halkara guramanyň agzasy bolmagy, şeýle-de köp sanly halkara konwensiýalara, şertnamalara we beýleki köptaraplaýyn resminamalara gatnaşmagy Türkmenistanyň halkara giňişlikde işjeňliginiň ýylsaýyn giňeýändigini görkezýär.

Hemişelik Bitaraplyk ýurdumyzyň diňe bir halkara at-abraýynyň ýokarlanmagynda özüniň beýanyny tapman, eýsem bu halkara hukuk derejesi içerki ösüşimizi üpjün etmekde möhüm orunlaryň birini eýeleýär. Ol halkyň abadan durmuşyny üpjün etmegiň baş şertine öwrüldi. Içerki mümkinçiliklerimizi ösüşleriň çeşmesine öwürmekde bitaraplygyň döredýän daşarky amatly şertleri uly bolup, ol ýurdumyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine gönükdirilen taslamalary we maksatnamalary amala aşyrmaga, ykdysady kuwwatyny berkitmäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmaga ýardam berýär. Islendik ýurduň içeri syýasatynyň onuň alyp barýan daşary syýasaty bilen sazlaşykly ösdürilen ýagdaýynda netijeli bolýandygy tejribeden mälimdir. Şeýle sazlaşygy üpjün etmekde oňyn Bitaraplyk ýörelgesi esasy orunlaryň birini eýeleýär.

Ykdysady ulgamda ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmek boýunça wezipeleri durmuşa geçirmek maksady bilen, 2019-njy ýylda kabul edilen «Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2020-2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasy» içeri we daşary ykdysady syýasaty özara baglanyşykly durmuşa geçirmegiň nusgasy bolup durýar. Bu maksatnamanyň ýurdumyzyň daşary ykdysady işini ösdürmek üçin amatly hukuk, dolandyryş we maliýe gurşawyny döretmäge hem-de has-da kämilleşdirmäge, ýurdumyzyň dünýä döwletleri, halkara guramalar, şol sanda halkara maliýe-ykdysady düzümler bilen gatnaşyklaryny berkitmäge, daşary ykdysady gatnaşyklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge gönükdirilmegine Bitaraplygyň döredýän daşarky amatly şertleriniň netijesi hökmünde baha bermek bolar. Şeýle-de bu maksatnamanyň ýurdumyzyň maliýe we ykdysady ugurlaryny has-da işjeňleşdirmek üçin ýokary derejede bazar-ykdysady gurallary netijeli ulanmagyň, daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegiň, öňdebaryjy tejribeleri özleşdirmegiň hasabyna eksporta gönükdirilen we importyň ornuny tutýan milli önümçiligi has-da ösdürmegiň hem-de Türkmenistanda senagat jemgyýetini döretmek boýunça mundan beýläk-de amala aşyrylmagy zerur bolan çäreleriň toplumyny öz içine almagy içerki ösüşi üpjün etmekde onuň ähmiýetiniň ýokarydygyny görkezýär.

Bitaraplyk dünýä syýasatynda ýurdumyzyň amala aşyrýan halkara işlerinde berk esas bolup hyzmat edýär. Baky Bitarap Türkmenistanyň sebitde parahatçylygy we durnukly ösüşi pugtalandyrmak, hoşniýetli goňşuçylyk ýagdaýyny döretmek hem-de hyzmatdaşlygy ýola goýmak ugrunda alyp barýan işleri ýurdumyzyň dünýä we sebit derejesinde howpsuzlygy üpjün etmekde goşýan goşandynyň uludygyna şaýatlyk edýär. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz tarapyndan amala aşyrylýan «Ösüş arkaly parahatçylyk» ýörelgesi ýurdumyzyň daşary syýasat we ykdysady strategiýasynyň binýatlaýyn ýörelgeleriniň biri bolup, ol öz gözbaşyny Bitaraplygyň esaslaryndan alyp gaýdýar.

Barha ählumumylaşýan dünýäde ýurtlaryň arasyndaky özara baglanyşyk has-da güýçlenmek häsiýetine eýedir. Şunuň bilen baglylykda, dünýäde durnukly ulag ulgamyny döretmek häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň biri bolup durýar. Hususan-da, deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlary halkara bazarlar bilen baglanyşdyrýan netijeli üstaşyr-ulag ulgamlaryny döretmek zerurlygy ýüze çykýar. Bu babatda Türkmenistanyň ulag-logistika ulgamynda alyp barýan işleri nusga alarlykdyr. Ýurdumyzyň başlangyjy bilen, BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan ulag ulgamyna boýunça kabul edilen üç sany Kararnama muňa şaýatlyk edýär.

Geçen çärýek asyr ýurdumyzyň Bitaraplyk hukuk derejesiniň häzirki abadan ösüşimizi üpjün edýän şertleriň birine öwrülendigini görkezdi. Türkmenistanyň başlangyjy bilen, BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy esasynda, 2021-nji ýylyň «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýlip yglan edilmeginde hem uly many bar. Çünki parahatçylyk ösüşi üpjün edýän zerur şertleriň biri bolup, ol ýakyn geljekde döwletara ykdysady hyzmatdaşlygy ynanyşmak esasynda mundan beýläk-de ösdürmek meselesini ählumumy gün tertibinde öňe çykarýar.



Maýagözel BABAÝEWA,
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň
Zähmet gory we iş üpjünçilik müdirliginiň başlygynyň orunbasary,
ykdysady ylymlaryň kandidaty.



«Türkmenistan» gazeti, № 322 (29916). 19.12.2020ý.