Täzelikler

TOPH gazgeçirijiniň owgan böleginiň howpsuzlygynyň esasy Şertlerine gol çekildi

16.04.2021
25359a351c0dc37c89db7e58567bc8e192966c9bb6bae53d1fdc1b09799a5e0d  1
Türkmenistanyň we Owganystanyň wekilleri Kabul şäherinde Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan (TOPH) gaz geçiri...

Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň parahatçylygyň we ynanyşmagyň hatyrasyna halkara hyzmatdaşlygy” atly halkara maslahatda eden çykyşy

15.04.2021
C5f36e78bcecbd2a4a96ea97485f650dc80271cdcc8dfb5c3260bfc1a527cb50
Hormatly maslahata gatnaşyjylar! Ozaly bilen, sizi täze Maslahatlar merkezinde gutlamaga rugsat ediň. Bu ajaýyp bi...
  • Image

Ýaşlaryň arasynda programma üpjünçiligi boýunça geçirilýän «Sanly innowasiýalar» atly bäsleşiginiň teswirnamasy

14.04.2021
9443c85a6477f5a322ffd96e1b6bc4177218d65e13f9e9bbb2d16f11818e0e03
«Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda», «Türkmenistanda sanly ykdysady...
  • Image
  • Image

Ankarada Türkmenistanyň Prezidentiniň türk dilinde neşir edilen kitaplary tanyşdyryldy

10.04.2021
7233ab66ff7cf0765df7baf59d4d63e66d83fa9cc0f2d733708b0513a3bdcdd3
2021-nji ýylyň 9-njy aprelinde Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky ilçihanasy we Türkiýäniň Ankara uniwersiteti ...
  • Image
  • Image
  • Image

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýöriteleşdirilen täze dikuçaryň aýratynlyklary bilen tanyşdy

08.04.2021
Fdfa4b7fc38fd07c903a673f62f860eba5854523543cdd06ce59e0f17dd58698
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ilata gaýragoýulmasyz tiz kömek bermäge niýetlenilip, ýurdumy...
  • Image

Türkmenistanda Bütindünýä saglyk güni bellenildi

07.04.2021
C277a4a75fc0e7c64218f8874d28296bb76274fb35d30e9dc070f2fc17566f92
Şu gün Türkmenistanda asylly däbe görä, Bütindünýä saglyk güni bellenildi. Milli senenamamyzda orun alan bu halkara ç...

Türkmenistan – Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmegiň ýoly bilen

01.04.2021
34725b48e2aa2acc7d17eda4287fd0237c187e1b3a1f7af3b7a37f1d7fbd5879
Mälim bolşy ýaly, 30-njy martda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Buýruga gol çekdi. Resminama laýykly...

Aşgabat-140 ýyl: halkara ylalaşdyryjy, ynanyşmak we hyzmatdaşlyk merkezi

01.04.2021
67a3c6e659c794bacc6ad634791cd9fb93a155d36810e2bdbef2760a66612a22
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistan daşary syýasat strategiýasyny yzygide...



Gender deňligi


Image

Adam hukuklaryny goramak, şol sanda gender deňligi meselesi jemgyýetçilik durmuşynyň demokratiýalaşdyrylmagynyň esasy şertleriniň biri hasaplanylýar. Hut şol sebäpli­de, adamyň ýaşamaga, zähmet çekmäge, bilim almaga, hünär öwrenmäge, maşgala gurmaga bolan hukugy we beýleki binýatlaýyn hukuklary barada gürrüň edilende gender deňliginiň üpjün edilmegi aýratyn nygtalýan meseleleriň hataryna girýär.

Gender deňligi aýal­gyzlaryň, erkek kişileriň konstitusion hukuklarynyň, azatlyklarynyň, şeýle­de olaryň jemgyýetdäki borçlarynyň deň goýulmagyny, birmeňzeş teswirlenilmegini, deň garalmagyny we deň derejede berjaý edilmegini mizemez kada hökmünde öňe çykarýar. Gender deňligi zenanlaryň kanunyň, jemgyýetiň, milli adatyň, ruhy­ahlak ýörelgeleriň öňünde deň kadalara tabyn bolýanlygyny, hukuklara, borçlara deň derejede eýedigini aňladýar.

Türkmenistan gender deňligi meselesine, edil adam hukuklary bilen baglanyşykly beýleki meselelerde bolşy ýaly, toplumlaýyn, hemme taraplaýyn çemeleşýär. Döwlet özüniň bu ugurda ýöredýän syýasatyny iri halkara guramalary bilen ýakyn aragatnaşyk saklamak arkaly alyp barýar. Şol bir wagtyň özünde zenanlaryň hukuklaryny üpjün etmek babatynda Türkmenistanda ýöredilýän syýasat hem bu mesele bilen baglanyşykly durmuşa geçirilýän çäreler türkmen halkynyň kämil ruhy-ahlak ýolunyň mazmunyny, türkmenlerde zenan mertebesiniň elmydama belent tutulýandygyny aýdyň görkezýär.Türkmen halkynyň gadymdan miras galan däp­dessurlarynyň esasylarynyň biri zenan maşgala tebigy gözelligiň, näzikligiň, ahlak päkliginiň iň ýokary nusgasy hökmünde garalmagydyr.

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hem zenan sarpasy jemgyýetimizi pugtalandyrýan egsilmez güýje öwrüldi. Zenanlara hormat goýmak, enelik hukugyna mukaddeslik derejesinde garamak döwlet syýasatynyň baş ýörelgeleri niň hataryna girýär. Şonuň netijesinde Türkmenistanyň Ilaty durmuş taýdan goramak hakyndaky kodeksine laýyklykda, döwletimiz tarapyndan perzendi dünýä inen zenanlarymyza çaganyň üç ýaşyna çenli döwlet kömek pullary, pensiýa ýaşyna ýeten raýatlarymyza pensiýalar ýa­da durmuş kömek pullary berilýär. Ýaş bäbekli gelinlerimize kömek pullary işleýändigine ýa­da işlemeýändigine garamazdan bellenilýär hem­de tölenilýär. Eger zähmet çekýän bolsa, tölegsiz rugsatlar berlip, onuň iş orny saklanyp galýar.

Reproduktiw saglygy goramak meselesinde­de zenanlar barada uly alada edilýär. Nesil dowamatynyň sagdynlygyny üpjün etmek, çagany ene süýdi bilen iýmitlendirmek meseleleri döwletimiziň üns merkezinde saklanýar. Okaýan ýa­da zähmet çekýän ýaş çagaly gelinlere çagany ene süýdi bilen üpjün etmek maksady bilen, iş wagtynyň dowamynda her iki sagatdan rugsat berilýär. Ýurdumyzda enäniň we çaganyň saglygyny goramak, çaganyň irki ösüşi bilen baglylykda bimöçber aladalar edilýär. Iň esasysy bolsa, aýal maşgala çaga terbiýesi meselesinde dünýäniň başga hiç ýerinde duş gelmeýän ýeňillikler berilýär. Türkmen gelin­gyzlary indi ýurduň jemgyýetçilik durmuşynyň dürli gurşawlarynda öz hukuklaryndan doly peýdalanyp zähmet çekýärler.

Bu mysallardan aýdyň görnüşi ýaly, Türkmenistanda gender syýasatynyň diňe bir halkara hukugynyň mizemez kadalaryna eýerilýän görnüşde däl­de, eýsem, taryhy müňýyllyklara uzap gidýän türkmen halkynyň gadymdan miras galan milli gymmatlyklaryna hem doly esaslanan görnüşde ýöredilýänligini görmek bolýar.



Aksona ATAÝEWA,
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrliginiň baş hünärmeni.



«Diýar» žurnaly, № 2 (346). 2021ý.